Bebeklerde Özel Aşılar: Rota ve Menenjit Rehberi

​Bebek odasını hazırlamak, zıbınları ütülemek derken anne olunca telaş hiç bitmiyor. Asıl maraton ise bebek eve geldikten sonra aşı takvimiyle başlıyor. Sağlık Bakanlığı'nın rutin aşıları bir yana, akılları en çok kurcalayan konu kesinlikle özel aşılar.

​Özellikle halk arasında "zehirli ishal" olarak bilinen Rotavirüs ve adını duyunca bile içimizin titrediği Menenjit... "Acaba gerçekten şart mı?", "Maliyeti yüksek ama değer mi?", "Kaç doz yapılması gerekiyor?" demeyin; bütün detaylarıyla bu kafaları karıştıran tabloyu netleştirelim.

​1. Annelerin Korkulu Rüyası "Zehirli İshal": Rota Aşısı Şart mı?

​Küçücük bir bebeğin günde defalarca kusması ve ishal olması... Bir annenin yaşayabileceği en yorucu ve endişeli tablolardan biri budur. Rotavirüs tam da bu yüzden bebekleri kısa sürede susuz bırakıp hastanelik edebilir.

​Ne işe yarar, faydaları neler?

Rota aşısı, bebeği bu virüsün neden olduğu şiddetli ishal ve kusmadan korur. En büyük avantajı; hastalığı tamamen önlemese bile hastaneye yatış riskini yüzde 90-95 oranında düşürmesidir. Yani bebek hastalığı kapsa bile evde, çok daha hafif atlatır.

​Kaç doz olmalı ve hangi aylarda vurulmalı?

Piyasada iki farklı marka bulunur ve markaya göre 2 veya 3 doz olarak uygulanır.

​Kritik Detay: İlk dozun en geç 2. ayın sonunda (veya 12. haftaya kadar) yapılmış olması şarttır. Bu zamanlama kaçarsa aşı yapılamaz, o yüzden doktorunuzla ilk haftalarda bu takvimi konuşmalısınız. Tüm seri genellikle 6. ay dolmadan tamamlanır.

​Araştırmalar ne diyor?

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 5 yaş altı çocuklarda ağır ishal kaynaklı hastane yatışlarının en büyük sebebi Rotavirüstür. Aşı olan bebeklerde bu oran ciddi oranda düşmektedir.

​2. En Büyük Endişemiz: Menenjit Aşıları Kaç Doz Olmalı?

​Bebeklerimizin sağlığı söz konusu olduğunda en hassas olduğumuz konulardan biri menenjit. Bakteriyel menenjit, saatler içinde ilerleyebilen ve maalesef kalıcı hasarlara ya da hayati risklere yol açabilen bir durum. Sağlık Bakanlığı'nın rutin takviminde her menenjit türü bulunmadığı için özel aşılar devreye giriyor.

​Faydaları neler?

Bebekleri ölümcül olabilen beyin zarı iltihabından ve kan zehirlenmesinden korur. Ülkemizde en çok bilinen ve uygulanan iki ana grup vardır: MenACWY (örneğin Nimenrix) ve Tip B (Bexsero).

​Kaç doz olmalı ve hangi aylarda vurulmalı?

Menenjit aşı takvimi, bebeğin aşıya kaç aylıkken başladığına göre değişir.

​Genellikle 2. veya 3. aylardan itibaren başlanabilir.

​Bebeğin yaşına ve tercih edilen markaya bağlı olarak toplamda 2 ila 4 doz arasında değişen bir seri uygulanır. Bebek büyüdükçe gereken doz sayısı azaldığı için erken başlamak planlama açısından kolaylık sağlar.

Özetle...

​Özel aşılar bütçeyi zorlasa da, çocuk doktorlarının ve deneyimli annelerin ortak görüşü nettir: Aşı, olası bir hastane sürecinden ve bebeğin yaşayabileceği yıpranmadan çok daha değerlidir.